ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತದ ಸೊಗಡು; ಜಾನಪದ ಕಲೆ, ಭಜನಾ ಪದ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸಿಗಬೇಕಿದೆ ವೇದಿಕೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜಯತೀರ್ಥ ಜೈನರ ಅವರ ಚಿಂತನ ಲೇಖನವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಓದಿ…
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬದ ಸದ್ದು ಎಂದರೆ ಹಳಗೆಯ ತಾಳ, ಡೊಳ್ಳಿನ ನಾದ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳ ಸದ್ದು, ಭಜನಾ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು. ಇಂದು ಅದೇ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜೆ ಸೌಂಡ್, ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ರೀಮಿಕ್ಸ್ಗಳ ಅಬ್ಬರ. ಬದಲಾಗಿದ್ದು ಕೇವಲ ಹಬ್ಬದ ಸದ್ದೇ? ಅಥವಾ ಅದರ ಜೊತೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ?
ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬವು ಇಡೀ ಊರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಹಳಗೆ, ಡೊಳ್ಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳ ತಾಳಕ್ಕೆ ಜನರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಜನಾ ಪದಗಳು ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಜಾನಪದ ಹಾಡು, ಕೋಲಾಟ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಈ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಇತ್ತು. ಹಿರಿಯರು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಕಿರಿಯರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ
ಆದರೆ ಇಂದು ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಡಿಜೆ ಸೌಂಡ್, ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ರೀಮಿಕ್ಸ್ಗಳು ಯುವಕರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿವೆ. ಯುವಕರು ಡಿಜೆ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಕುಣಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದೂ ಸಹಜ. ಆದರೆ ಡಿಜೆ ಸದ್ದಿನ ನಡುವೆ ನಮ್ಮ ಹಳಗೆಯ ತಾಳಕ್ಕೆ ಜಾಗ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಡೊಳ್ಳಿನ ನಾದ, ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಭಜನಾ ಪದಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿವೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಈಗ ಕೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾ, ಜಾನಪದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರು ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆ. ಆದರೆ ಡಿಜೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಹಾಡುಗಳು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಳಗೆ, ಡೊಳ್ಳು, ಜಾನಪದ ಹಾಡು, ಭಜನಾ ಪದ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಚಯವಿದೆ? ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯಾರದ್ದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಡಿಜೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇಡ ಎನ್ನುವುದಲ್ಲ. ಹೊಸತನಕ್ಕೂ ಜಾಗ ಇರಲಿ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೂ ಜಾಗ ಇರಲಿ. ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜೆ ಜೊತೆಗೆ ಹಳಗೆ, ಡೊಳ್ಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಮಯ ನೀಡಬಹುದು. ಜಾನಪದ ಹಾಡು, ಭಜನಾ ಪದ, ಕೋಲಾಟ ಮತ್ತು ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು.
ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ
ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ, ಭಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಕೋಲಾಟ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರೆ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಬಹುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಬಹುದು.
ಹಬ್ಬದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕೇವಲ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸೌಂಡ್ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಎಷ್ಟು ಜನ ಕುಣಿದರು ಅಥವಾ ಎಷ್ಟು ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರಿಂದ ಅಳೆಯಬಾರದು. ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಏನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಹೊಸ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ.
ಹಬ್ಬದ ಸದ್ದು ಜೋರಾಗಲಿ, ಸಂಭ್ರಮವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿ. ಆದರೆ ಡಿಜೆ ಸದ್ದಿನ ನಡುವೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮರೆಯಾಗದಿರಲಿ. ಹಳಗೆ, ಡೊಳ್ಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯಗಳು, ಜಾನಪದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಭಜನಾ ಪದಗಳಿಗೂ ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಜಾಗ ಇರಲಿ.
- ಜಯತೀರ್ಥ ಜೈನರ – ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಕಲಾ ಕಾಲೇಜು, ತುಮಕೂರು ವಿವಿ.
