ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆ ಗಾಯಕರು

ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರು (ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ರಾಜಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸೋಮಶೇಖರ್) ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ 800 ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ “ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆ”ಯ ನಾಲ್ಕನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರು. ಅವರ ಕುರಿತು ಲೇಖಕರಾದ ಆಶಾ ಆರ್ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ…

ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಸೋದರರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರಾದ ಗಾನಸುಧಾನಿಧಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾಶ್ರೀ ವಿದ್ವಾನ್ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಬಳಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಇವರ ತಾತನವರಾದ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರು ಮೈಸೂರು ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ಸದಾಶಿವ ರಾಯರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದವರು. ಹೀಗಾಗಿ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸೋದರರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯ ಶುದ್ಧ ಗಾಯನವು ರಕ್ತಗತವಾಗಿಯೇ ಒದಗಿಬಂದಿದೆ.

ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹಾಗೂ ಗಮಕಗಳ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಇಬ್ಬರ ಧ್ವನಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಸುಮಧುರವಾಗಿ ಸಮ್ಮಿಲನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಗಾಲಾಪನೆ, ಕಲ್ಪನಾ ಸ್ವರಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಾಗ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಮನ್ವಯತೆ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಇವರು ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟಿರುವ ಅಪರೂಪದ ರಾಗ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಸಹೋದರರು ಕೇವಲ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ನೇತೃತ್ವದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 40 ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುವುದು, ಪೂರ್ವಜರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಸದಾಶಿವ ಹಾಗೂ ‘ಕೃತಿ ಸ್ತುತಿ ಮಾಲಿಕಾ’ ದಂತಹ ಅಪರೂಪದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಹೆಸರಾದ ವಿದ್ವಾನ್ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು “ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಶೈಲಿ”ಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ದಾಟಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಕರುಣಾಮಯಿ ಗುರು ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕ.

ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು 1920ರಲ್ಲಿ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿಯ ಅವರ ತಾತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣರಾಯರ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರ. ಇವರ ತಾಯಿಯ ಸಹೋದರರಾದ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾನ್‌ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರು ಇವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂನ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಕರೆತಂದು, ಸ್ವಂತ ಮಗನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ “ಕಿಟ್ಟು” ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರದ ಆರ್ಯ ವಿದ್ಯಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದ ಇವರು, ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಮುಗಿಸಿದರು.

ಇವರ ತಾಯಿ ಸೊಗಸಾಗಿ ನಳಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಧ್ರುವಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಆರಂಭಿಕ ಬಾಲಪಾಠಗಳು ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಾತನವರಾದ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಾವ್ (ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಹುಲಿ) ಅವರ ಬಳಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಇವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉನ್ನತ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸೋದರಮಾವ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾನ್ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಯೂ ಸಂಗೀತದ ವಾತಾವರಣವೇ ತುಂಬಿರುತ್ತಿತ್ತು.

“ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರ” ಯುಗ – ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸೋದರರಿಗಿಂತ ಮುನ್ನವೇ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ವಂದ್ವ ಗಾಯನ ಜೋಡಿ ಇತ್ತು. ವಿದ್ವಾನ್ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹಪಾಠಿ ಹಾಗೂ ಭಾವನವರೂ ಆದ ವಿದ್ವಾನ್ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಇಬ್ಬರು “ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರು” ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಡಲು ಕುಳಿತರೆ, ಅವರ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಹುರುಪಿನ ಗಾಯನ, ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ತಾಳದ ಎಡುಪುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ನುಡಿಸಲು ಘಟಾನುಘಟಿ ವಾದ್ಯಗಾರರೇ ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಮಲಾಕರರಾವ್ ಅವರಂತಹ ಮಹಾನ್ ಮೃದಂಗ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಹ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ನುಡಿಸಿದ ಅನುಭವವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಆಂಧ್ರ-ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿಯ ಹಿಂದೂಪುರ ಹತ್ತಿರದ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಈ ಮನೆತನದ ಇತಿಹಾಸ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ ಮತ್ತು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದ ರಾಜಾಶ್ರಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭೂದಾನದ ಶಾಸನಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರ ಅಸಾಧಾರಣ ಗಾಯನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ತರಬೇತಿಯಿಂದಾಗಿ ಇವರನ್ನು “ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಹುಲಿ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐದು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಾದ ಮೈಸೂರು ಸದಾಶಿವ ರಾಯರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಸಂತ ತ್ಯಾಗರಾಜರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಕೊಂಡಿ ಇವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಾಚಲಯ್ಯ ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರಾಗಿದ್ದು, ಇಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಜುಗಲ್ಬಂದಿ ಕಛೇರಿಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದವು.

ವಿದ್ವಾನ್ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಕೇವಲ ವೇದಿಕೆಯ ಗಾಯಕರಾಗಿರದೆ, ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರುವಾಗಿ ನೂರಾರು ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಇವರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದಾಗಿಯೇ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಮನೆತನದ 800 ವರ್ಷಗಳ ಶುದ್ಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇವರ ಗೌರವಪೂರ್ಣ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ (CKS ACADEMY) ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ಇಂದಿಗೂ ನೂರಾರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವರಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಆಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ “ಗಾನಸುಧಾನಿಧಿ” ಮತ್ತು “ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾಶ್ರೀ” ಮುಂತಾದ ಉನ್ನತ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಲೆಮಾರಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗಾಯಕರಾದ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ರಾಜಶೇಖರ್ ಮತ್ತು ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸೋಮಶೇಖರ್ (ಇಂದಿನ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರು) ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ನಂತರದ ತಲೆಮಾರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ರತ್ನ ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್, ಮೈಸೂರು ಆಸ್ಥಾನದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರಲ್ಲದೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಗಾಯನ ಸಮಾಜದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ನಿಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ

• ಆಶಾ ಆರ್ ವಿಶ್ವನಾಥ್