ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ‘ಅನಾಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ’ ವ್ರತವನ್ನು ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ತ್ರಯೋದಶಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಶೀರ ಶುಕ್ಲ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಕಣಕಾರ್ತಿ ಚಂಪಾ ಚಿನಿವಾರ್ ಅವರ ಹೊಸ ಅಂಕಣ ‘ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು’ ದಲ್ಲಿ ‘ಅನಾಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ’ ಯ ಕುರಿತು ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ…
ನಮ್ಮ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪೂಜೆ ವ್ರತ ಕಥೆಗಳಿರುವಂತೆ ಅನಾಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ವ್ರತವೂ ಮಹತ್ವವಾದದ್ದು. ಯಾವುದೇ ವ್ರತವೂ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸಲು, ಸಂಸಾರ ಬೆಳಗಿಸಲು, ವಂಶ ಬೆಳೆಯಲು ಇರುವಂತೆ ಈ ವ್ರತವೂ ಸಹ ಸತಿ ಪತಿಗಳ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಹಾಗು ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ಸಂತೋಷಧಾಯಕವಾಗಿರಲು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಭಗವಂತನ ಮಹಿಮೆ ಅಪಾರವಾದದ್ದು. ಒಂದೊಂದು ವ್ರತದ ಹಿಂದೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಹಾಗು ಮಹತ್ತರ ಉದ್ದೇಶ ಇರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಉದ್ದೇಶ ಕೈಗೊಡಲು ಪೂಜೆ ವ್ರತ ಆಚರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯರು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು. ಎಲ್ಲರೂ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ ಪೂಜೆ ವ್ರತದ ಬಗ್ಗೆ ಭಕ್ತಿ ಗೌರವ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ.
ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ
ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿಯ ದಿನದಂದು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಬಯಸಿದ ಗೋಪಿಯರೊಂದಿಗೆ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿದನು. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೃಷ್ಣನೇ ತಮ್ಮ ಪತಿ ಎಂದು ಮನಸಿನಲ್ಲೇ ಅವನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಹಾಗು ಈ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಮದೇವ-ರತಿಯನ್ನು ಸಹ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿಶಿ ಮಹತ್ವ:
- ಕಾಮದೇವನ ಪುನರ್ಜನ್ಮ: ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಿದ ಕಾರಣ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಶಿವನು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಿದನು. ಇದೇ ದಿನ ಇದೇ ತಿಥಿಯಂದು ಮದನ (ಕಾಮದೇವ) ಪುನರ್ಜೀವನ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
- ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ಬಾಂಧವ್ಯ: ಈ ದಿನ ವಿವಾಹಿತರು ಹಾಗೂ ಅನಿವಾಹಿತರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಪ್ರೀತಿ-ಬಾಂಧವ್ಯ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಸಾರ ಬಹಳ ಆನಂದದಾಯಕ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಉಪವಾಸ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನ ಆರಾಧನೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತುಲಸಿ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ರತಿ-ಕಾಮದೇವನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ನಾನ, ಧ್ಯಾನ, ಜಪ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಅತೀ ಪುಣ್ಯಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
- ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ:
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವುದು. ಪತಿಯ ಧೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉಪವಾಸದಿಂದ ಶರೀರ ಶುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮಾಧಾನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದನ, ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ-ದೀಪ, ತಾಂಬೂಲ, ಫಲ, ಮಧುರ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ಸುಖಕರವಾಗುವುದು, ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮೂಡುವುದು, ಮನಶಾಂತಿ, ಸುಖ-ಸಂಪತ್ತು ದೊರಕುತ್ತದೆ. - ಈ ವ್ರತ ಹಾಗು ಪೂಜೆಯು ಯೋಗ್ಯ : ದಾಂಪತ್ಯ ಸುಖ ಬಯಸುವವರು, ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿ ಬಯಸುವವರು, ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವವರು ಹಾಗು ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಿದರೆ, ಇಹಲೋಕ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ ಲಾಭ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ತಾವೂ ಆಚರಿಸಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
- ಕಾಮದೇವನ ಭಸ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮ:
ಪಾರ್ವತಿ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆಹುತಿಯಾದಾಗ ಅವಳನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆಯಲು ಪರಮಶಿವನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿದ್ದಾಗ, ದೇವತೆಗಳು ಶಿವನಿಗೆ ಪಾರ್ವತಿಯ ಆರಾಧನೆಗೆ ಒಲಿಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.ಕಾಮದೇವನು ಶಿವನಿಗೆ ಪುಷ್ಪಬಾಣ ಬಿಟ್ಟನು, ಶಿವನು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆಯಲು, ಆ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮದೇವ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕಾಮದೇವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ರತಿ ದೇವಿ ದುಗುಡಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ, ಅವಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶ್ರೀಹರಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಕಾಮದೇವನು “ಅನಾಂಗ” ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜೀವನ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಅಂದರೆ ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವರೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಈ ಪುನರ್ಜೀವನ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿ ದಿನ ಲಭಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಈ ದಿನ ಅನಾಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ವ್ರತದ ಮಹತ್ವ:
ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಗ್ರಹ ಪಡೆಯಲು ಈ ವ್ರತದ ಪ್ರಭಾವ ಬಹಳವಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು ಕಾಮದೇವನಂತೆ ಆಕರ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.ಉಪವಾಸ, ಪೂಜೆ, ಜಪ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ, ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ.
- ಪುರಾಣೋಕ್ತ ಫಲಶ್ರುತಿ:
ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ವ್ರತ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಉದ್ದೀಪನ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ರತವು ಕೌಮಾರ್ಯ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕ ಹಾಗು ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯದ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಶ್ರೀಹರಿ, ಮಹಾದೇವ ಮತ್ತು ಕಾಮದೇವರ ಅನುಗ್ರಹ ಲಭಿಸುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ.
- ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ :
ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ವ್ರತದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಶಿವ, ಕಾಮದೇವ ಮತ್ತು ರತಿ ದೇವಿಯ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ತಾರಕಾಸುರ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರೇ ಶಿವನ ವರ ಪುತ್ರನಿಂದ ಎಂದು ತಿಳಿದ ದೇವತೆಗಳು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಜನನದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸತಿ ದೇವಿಯ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರವೇಶದ ಬಳಿಕ, ಶಿವನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದನು, ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಗಮನಹರಿಸದೆ ತ್ಯಾಗಮಯ ಜೀವನವನ್ನೇ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು.ಇದರಿಂದ, ತಾರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಶಿವಪುತ್ರ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುವುದೆಂಬ ಭಯದ ನಡುವೆಯೂ, ದೇವತೆಗಳು ಪಾರ್ವತಿಯ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಫಲಪ್ರದಗೊಳಿಸಲು ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕಿದರು.
ಈ ಸಂಕಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳು ಮೋಹನ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಶಿವನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ವಸಂತ ಋತು ಸಹಾಯದಿಂದ, ಕಾಮದೇವನು ಮಧುರ ಗಂಧ, ಸುಂದರ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ತನ್ನ ಪುಷ್ಪಬಾಣವನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ತಪಸ್ಸು ಭಂಗವಾದ ಶಿವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆ ಉಗ್ರ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಕಾಮದೇವನು ಭಸ್ಮ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
ಇದನ್ನು ಕಂಡ ಕಾಮದೇವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ರತಿ ದೇವಿ ಅತೀವ ದುಃಖಿತರಾಗಿ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರತಿ ದೇವಿಯ ಭಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದ ಶ್ರೀಹರಿ, ಕಾಮದೇವನು ತಾನೇನು ಭಸ್ಮವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವನು ‘ಅನಾಂಗ’ ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಇರಲಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
‘ಅನಾಂಗ’ ಎಂದರೆ ಅದೃಶ್ಯ ಸ್ವರೂಪ – ಕಾಮದೇವನು ಇದೀಗ ಅಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಾಮದೇವನ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ತ್ರಯೋದಶಿ ತಿಥಿಯಂದು ದೊರಕಿದ ಕಾರಣ, ಈ ದಿನವನ್ನು ಅನಾಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. - ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ :
ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾದರೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಮಾನವನ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ. - ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬಂಧನ :
ಅನಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ದಾಂಪತ್ಯ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ವ್ರತವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಭಾವನೆಗಳು ಸೇರೋಟೊನಿನ್ (Serotonin), ಡೋಪಮಿನ್ (Dopamine) ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಟೋಸಿನ್ (Oxytocin) ಎಂಬ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂತೋದಿಂದ ಇರಲು ಕಾರಣವಾದ ಸಂಸಾರ, ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಬಲಗೊಳ್ಳಲು ಈ ಆಚರಣೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ.ಈ ದಿನ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರು ಪರಸ್ಪರ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅವರ ನಡುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಒಡನಾಟ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ.
- ಯೋಗ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿ :
ಈ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ಧ್ಯಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಜಪ, ಪೂಜೆಗಳು ನಾಡೀ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. - ಋತುಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ :
ಇದು ವಸಂತ ಋತು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಕಾಲ. ವಸಂತ ಋತು ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ಮೂಡಿಸುವ ಸಮಯ, ಇದನ್ನು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಹೋಲಿಸಲಾಗಬಹುದು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶಾರೀರಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಪುನಃ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸುವ ತತ್ತ್ವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ದಿನ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಕುಟುಂಬದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶರೀರದ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದು, ಪೂಜೆ, ಉಪವಾಸ, ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಗ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಮೂಲಾಧಾರ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧಿಷ್ಠಾನ ಚಕ್ರ ಪ್ರೇಮ, ಆಕರ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಮನೋಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದರಿಂದ, ಶರೀರದ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಮನೋಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿಯ ಗ್ರಹಿಕೆ.ಈ ವ್ರತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಾಂಗ ತ್ರಯೋದಶಿ ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿ ಕಾಮದೇವನ ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ದಿನವಾದರೂ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಇದು ಪ್ರೀತಿ, ಬಾಂಧವ್ಯ, ಮಾನಸಿಕ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ವ್ರತ ಪತಿ-ಪತ್ನಿಯರ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಗಾಢಗೊಳಿಸುವುದು, ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ವೃದ್ಧಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಗಳು :
- ಚಂಪಾ ಚಿನಿವಾರ್ – ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚಕಿ.
