ಜೊಯಿಡಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೂವಾರ್ ಪಾರ್ ವಾಗೇಲಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ವೀರಗಲ್ಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ‘ಹವರ್’ ವಾಚಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು 11ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು? ಅದರ ಕುರಿತು ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ…
ಸ್ಥಳ: ಹೂವಾರ್ ಪಾರ್ — ವಾಗೇಲಿ, ಜೋಯಿಡಾ ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ.
ಅಂದಾಜು ಕಾಲಮಾನ: ಕ್ರಿ.ಶ. 1000–1100 (11ನೇ ಶತಮಾನ)
ಜೊಯಿಡಾ ತಾಲೂಕಿನ ವಾಗೇಲಿ, ಹೂವರ್ ಪಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕದಂಬರು, ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾಗೀರು / ಗವುದ ಸಮುದಾಯಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಳ್ಳಿ ಮಟ್ಟದ ಸಂಘರ್ಷಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳು. ಇಂತಹ ಘಟನಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ವೀರಶಿಲೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಈ ವೀರಗಲ್ಲು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ:
ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೊಂಕಣಿ ಸಮುದಾಯ ಹೇಳುವ ‘ಹವರ್’ ಕಥೆಯು ಹಾಗೂ 11ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವೂ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ವೀರಗಲ್ಲಿನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಮೇಲ್ಭಾಗ
ಅಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದ ಯೋಧ. ಇದು ‘ಯುದ್ಧ/ಸಂಘರ್ಷದ ಕ್ಷಣ’ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಭಾಗ
ವೀರನ ಪತನ, ಎದುರಾಳಿ ಗುಂಪಿನ ಆಕ್ರಮಣ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಥೆಯ “ನದಿ ದಡದ ಜಾಥಾ ಸಂಘರ್ಷ” ಅನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೆಳಭಾಗ
ಪೂಜೆ / ಗೌರವ / ಉಪಚಾರ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೀರನಿಗೆ ಪರಲೋಕ ಗೌರವ ನೀಡುವ ದೃಶ್ಯ.

- ಈ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳು :
11ನೇ ಶತಮಾನದ ವೀರಶಿಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣಿತ ರಚನೆಗೆ ಪೂರಕ.ರಾಜಕೀಯ–ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1000–1100)ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ:
ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜಕೀಯ ವಿಸ್ತರಣೆ – ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಗವುದರು, ಹಳ್ಳಿ ನಾಯಕರ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀಮಾ ವಿವಾದಗಳುನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಜಾಥಾ ಮತ್ತು ಮರ್ಯಾದೆಯ ಸಂಘರ್ಷಗಳು
- ಮದುವೆ ಜಾಥೆಗಳು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಗೌರವದ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿದ್ದವು.
- ಎರಡು ಜಾಥೆಗಳು ಸೇರುವಾಗ “ಯಾರು ಮೊದಲು ದಾಟಬೇಕು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದಲೇ ಸಂಘರ್ಷ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
- ಈ ವೀರಶಿಲೆ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಸಲತ್ತಿನ ದಾಖಲೆಯಾಗಿಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಥವಾ ಹೂವಾರ್ ಪಾರ್ ಅಂದ್ರೆ ಕಾಳಿ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹ ವನ್ನು ದಾಟುವಾಗ ದುರ್ಘಟನೆ ನಡೆದಿರಬಹುದು. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ವೀರಗಲ್ಲನ್ನು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪಾಶ್ವ್ರದಲ್ಲೇ ಕ್ರಮಿಸಬಹುದು.

- ನನ್ನ ವಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು
1.ಶಿಲೆಯ ಕೆತ್ತನೆ ಶೈಲಿಯು 11ನೇ ಶತಮಾನದ “ಚಾಲುಕ್ಯ –ಕದಂಬ ಸಂಪರ್ಕ ಶೈಲಿ”ಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
2. ಸ್ಥಳೀಯ ಹವರ್ ವಾಚಿಕ ಕಥೆ ಶಿಲೆಯ ದೃಶ್ಯಕತೆಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶಿಲೆಗೆ ಪ್ರದೇಶ ಮಟ್ಟದ ಇತಿಹಾಸದ ಮಹತ್ವವಿದೆ.

ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ನನ್ನ ಶಿಫಾರಸುಗಳು :
- GPS ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು HD ಫೋಟೋ ದಾಖಲೆ.
- 3D ಸ್ಕ್ಯಾನ್ — Fotogrammetry
- U.K. District Heritage Dept., or ASI Karnataka ಸರ್ಕಲ್ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಲಿ. ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಯಲಿ.
- ಕೊಂಕಣಿ ಹಿರಿಯರ ವಾಚಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಡಿಯೋ/ವೀಡಿಯೋರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಉತ್ತಮ.
- Comparative hero stone study(Sirsi–Banavasi belt) ನಡೆಸಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.

ಹೂವಾರ್ ಪಾರ್–ವಾಗೇಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಈ ವೀರಗಲ್ಲು. ಸ್ಥಳೀಯ ಕೊಂಕಣಿ ಜನಪದ “ಹವರ್” ಕಥೆ, 11ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಘಟನೆಗಳು,
ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ವೀರಶಿಲೆ ಪರಂಪರೆ. ಈ ಮೂರು ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಲ್ಲಲ್ಲ, ಜೋಯಿಡಾ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷ್ಯ.
- ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿ