ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಹತ್ತುವಾಗ ಉರಗೋಲು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆನ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ತಾಯಿಯ ಮೃದು ಮಾತು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯ ಬೆಂಬಲ, ಮಗುವಿನ ನಗು ಇವೆಲ್ಲ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯವಾದ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಿದವು. ಲೇಖಕರಾದ ದೀಪ ವಿ ಅವರ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನವನ್ನು ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ…
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ಬಹುತೇಕ ಜನರಿಗೆ ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ತಿಂಗಳಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದು ಮೌನವಿದ್ದರೂ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆರಂಭ. ಆ ದಿನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಧಾರಣ ಉದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಪ್ರವಾಸ, ಯಾವುದಕ್ಕೂ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೊರಟ ಒಂದು ಪ್ರಯಾಣ. ಆದರೆ ಯಾರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು? ಆ ದಿನವೇ ನನ್ನ ಒಳಗಿನ ಬದುಕಿನ ಭೂಗೋಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗುವುದೆಂದು.
ಏರುಗಾತಿಯ ಆರಂಭ
ಬೆಳಗಿನ ಮಸಕಿನ ಗಾಳಿ, ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೂವಿನ ಪರಿಮಳ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೃದುವಾದ ಕಲರವ – ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾರದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದವು. ನಾವು ಚಂಪಕ ಧಾಮ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟಿದ್ದೆವು. ನನ್ನ ತಾಯಿ, ನನ್ನ ಹೃದಯಸ ಹೋದರಿ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಲೇಪಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮುಗುಳ್ನಗೆಯ ಚಂದದ ಮಗು ಸೋನಾಲ್.
ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ನಿಂತ ದೇವಾಲಯ ದೂರದಿಂದಲೇ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅಸಮಾನವಾದ ಕಲ್ಲುಮಾರ್ಗ ಹಾಗೂ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಯಾನ ನನಗೆ ಏರುಗೋಲು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇಲ್ಲದೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕನಸಿನಂತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ದಿನದ ಗಾಳಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ಏನೋ ಹೇಳುತ್ತಿತ್ತು: “ಇಂದು ಜಾರಿಬಿಡಬೇಡ.”
ನಾವು ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ ತಲುಪಿದಾಗ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ತಡೆ ನಮ್ಮ ಎದುರಿತ್ತು. ದ್ವಾರ ಮುಚ್ಚಿತ್ತು. ಬದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಿರಿದಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೇಟ್ಮಾರ್ಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿತ್ತು. ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬೆವರು, ಹೃದಯದ ತಾಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು.
“ಇದು ನಿನಗೆ ಕಷ್ಟವಾ?” ಎಂದು ಲೇಪಾಕ್ಷಿ ಕೇಳಿದಳು, ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಂಶಯ ನಂಬಿಕೆ.
“ಕಷ್ಟ… ಆದರೆ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ,” ಎಂದೆನು.
ಅವಳು ನನ್ನ ಕೈ ಹಿಡಿದಳು. ಹೆಜ್ಜೆ ಹೆಜ್ಜೆಗೆ ತಾಯಿಯ ಮೃದು ಮಾತು, ಸ್ನೇಹಿತೆಯ ಬೆಂಬಲ, ಮಗುವಿನ ನಗು ಇವೆಲ್ಲ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯವಾದ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬಿದವು. ಕಾಲಿನ ಕೆಳಗೆ ಜಾರುವ ಕಲ್ಲುಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೂಗುವ ಏರುಗೋಲು ಆದರೂ ನಾನು ನಿಂತುಕೊಂಡೆ. ಆ ಮಾರ್ಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕ್ಷಣ. ಅದು ವಿಜಯಪ್ರತಾಪದ ಘೋಷಣೆ. ಭಯದ ಮೇಲೆ ಜಯ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗಿನ ಗಾಳಿ ಸುಗಂಧಭರಿತವಾಗಿತ್ತು.ನಾದಸ್ವರಗಳು, ಬೆಳಕಿನ ಕೂಸುಗಳು, ತುಂಡು ಚಂದನದ ಸುವಾಸನೆ ಎಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಆ ವೇಳೆ ಲೇಪಾಕ್ಷಿ ಗಾಳಿಯಂತೆ ಹೇಳಿದಳು:
“ಬರಿಗಾಲಿನಿಂದ ನಡೆ, ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.” ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಸಾಹಸವಲ್ಲ. ಆದರೆ ನನಗೆ? ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಭಯದ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ಧ. ಉರುಗೋಲನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು, ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ನಾನು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟೆ. ನೆಲದ ಚಳ್ಳಿಯ ಕಲ್ಲು ನನ್ನ ಪಾದದ ತಳವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದರೂ, ಹೃದಯವು ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಹತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು… ಹನ್ನೆರಡು… ಇಪ್ಪತ್ತು… ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನೊಳಗಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಕುಸಿದುಬಿದ್ದುವಂತೆ ಭಾಸವಾಯಿತು.
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಪರೀಕ್ಷೆ. ಹ್ಯಾಂಡ್ರೈಲ್ ಇಲ್ಲದ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ನನ್ನನ್ನು ತಿರುಗಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದವು.
“ಇಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲೋಣ,” ಎಂದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಗುಟ್ಟು ಹೇಳುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಲೆಪಾಕ್ಷಿಯ ಮಾತು ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಬಿತ್ತು.
“ನೀನು ಮಾಡಬಹುದು. ನಿಲ್ಲಬೇಡ.”
ಆ ಮಾತು ನನಗೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಕಾಲು ನರಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಹೃದಯ ನಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾನು ಮೇಲೇರಿದೆ. ಮೇಲೊಳಗೆ ನಿಂತ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ಧಾರೆ. ಅದು ನೋವಿನಲ್ಲ… ಸ್ವತಃ ನನ್ನನ್ನು ಮರು ಪಡೆಯುವ ಸಂತಸದ ಕಣ್ಣೀರು.
ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆಶೀರ್ವಾದ ಹೊರಗೆ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಗುವಿನ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಘಟನೆ – ಒಂದು ಕುತಂತ್ರಿ ಮಂಗ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದು ನನ್ನ ಫೋನ್ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿತು, ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದಂತೆ ಪೋಸ್ ಕೊಟ್ಟಿತು! ನಾವು ಮೇಲ್ನೋಟದಲ್ಲಿ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಕೊನೆಗೆ ಅದು ಫೋನ್ ಬಿಸಾಡಿದಾಗ, ಗಾರ್ಡ್ ಮಾತ್ರ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿತ್ತು.ನನ್ನೊಳಗಿನ ಧ್ವನಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: “ಜೀವನ ನಿನ್ನನ್ನು ಕದಗಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಅಂತರಂಗದ ಬಲವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.” ಸೋನಾಲ್ ತಲೆಗೆ ಕೈ ಹಾಕಿ “ಬಾಯಿ, ನೀನು ತುಂಬಾ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್!” ಎಂದಾಗ, ದೈವತ್ವವು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಲ್ಲ, ಮಾನವೀಯ ಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತೆ.
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ- ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದ ಸಂಘರ್ಷ ಕಾಂಫಿಡೆನ್ಸ್ನ ಹೊಸ ಜ್ವಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ನಾನು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ತಲುಪಿದೆ.
ಟಿಕೆಟ್ ವೌಚರ್ ಮೇಲೆ ಅಂಗವಿಕಲರಿಗೆ 50% ರಿಯಾಯಿತಿ ಎಂದು ಬರೆದಿತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆಶೆಯ ಕಲುಷಿ.“ಬದಲಾವಣೆ ಬರುತ್ತಿದೆ”ಎಂದುಕೊಂಡೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವತೆ ಇನ್ನೂ ಕಟುವಾಗಿತ್ತು.
ಸಫಾರಿ ಬಸ್ಗೆ ಹತ್ತುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಎತ್ತರವಾದವು, ಕೆಳಕ್ಕೆ ಜಾರಿ ಹೋಗುವ ತೀವ್ರ ಸ್ಲೋಪ್. ವೀಲ್ಚೇರ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಪಯುಕ್ತ. ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೆರವಾದರೂ, ನಂತರ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದ ಮಾತು -“ಅಂಗವಿಕಲರಿಗೆ ಮೊದಲು!”ಒಂದು ಹೊಡೆಯಿತಾದಂತಾಯಿತು. ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೇಶವೂ ಘನತೆಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದು ಸೇರ್ಪಡೆ ಅಲ್ಲ.
ಬಟರ್ಫ್ಲೈ ಪಾರ್ಕ್ ನನ್ನ ಕನಸು. ಆದರೆ ಅಕ್ಸೆಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ನೋಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೋವು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಅನೇಕ ಯೋಧರನ್ನು ಕಂಡೆ- ಸಿಂಹದ ಮುಂದೆ ನಗುತ್ತಿರುವ ವೀಲ್ಚೇರ್ ಬಳಸುವ ಬಾಲಕ,ಮಕ್ಕಳ ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ತಂದೆ, ಪಾಲುದಾರರ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕಷ್ಟದ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವ ಯುವತಿ. ಅವರ ಧೈರ್ಯ ಸುಂದರ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೋವು. ಪ್ರವೇಶಸಾಧ್ಯತೆ ಇನ್ನೂ ದೂರದ ಸೇತುವೆ.
ಮರಳುವಾಗ ನಿಂತೆದ್ದ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಂಪ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾಲ್ಕು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು. ಎರಡೂ ಬದಿಯ ರೇಲಿಂಗ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂ ಕುಂಡಿಗಳ ಅಲಂಕರಣದಿಂದ ಬಳಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.ನಾನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಗು. ಆ ಉತ್ತರವೇ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಕನ್ನಡಿಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ. ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯತೆ ದಾನವಲ್ಲ ಅದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಹಕ್ಕು.
ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಮುಂದೆ ನಿಂತು ನನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಲ್ಲ, ಅಂತರಂಗದ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಂಡೆ.
ನನ್ನ ಮೌನದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ: ಒಂದು ದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇವಾಲಯ, ಉದ್ಯಾನ, ಮೃಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲಿ- ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ, ಬಿಕ್ಕುಮಾಡದೆ, ಘನತೆಯೊಂದಿಗೆ. ಆ ದಿನ ಬರುವವರೆಗೆ, ನನ್ನ ಜೀವವಾಕ್ಯ: “ನನ್ನ ಕಾಲೇ ಕಂಬ; ದೇಹವೇ ದೇವಾಲಯ.”
- ದೀಪ ವಿ – ಅಂಗವಿಕಲರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಬೆಂಗಳೂರು.
