ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಕರಗುತ್ತಿರುವ ತುತ್ತು

ದೇಶವೊಂದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆದರೂ, ತನ್ನ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಆ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಅಂಕಣಕಾರರಾದ ಡಾ.ನಂದುಪೂಜಾರಿ ಅವರ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಓದಿ…

(ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ)

​ನಗರಗಳ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ಹಸಿರು ಹೊಲಗಳು ಕಿರಿದಾಗುತ್ತಿವೆ. ರಸ್ತೆಗಳು ಅಗಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ರೈತನ ಬದುಕು ಕಿರಿದಾಗುತ್ತಿದೆ. “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ” ಎನ್ನುವ ಜಗತ್ತಿನ ಆಧುನಿಕ ಮಾಪನ ಇಂದು ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನುಂಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡುವ ದಟ್ಟವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದೇ – ರೈತರ ಶ್ರೇಯೋಭಿಲಾಷೆಗಿಂತ ನಗರೀಕರಣ ಮುಖ್ಯವೇ?
​ಇದಕ್ಕೆ ಸರಳ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವುದು ಹಸಿವಿನ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ. ನಾವು ದಿನಕ್ಕೆ ನೂರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಗೆ ಬೇಕಿರುವುದು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅನ್ನದ ತುತ್ತು ಮಾತ್ರ.

​ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

​ದೇಶವೊಂದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆದರೂ, ತನ್ನ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಆ ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಥವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಅವರು ಸದಾ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು:

​”ಬೇರೆಲ್ಲವೂ ಕಾಯಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಕಾಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ಸೋತರೆ, ದೇಶದ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ರಂಗಗಳೂ ಸೋತಂತೆ.”

​ಇಂದು ನಗರೀಕರಣದ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ (Food Security) ದೊಡ್ಡ ಕೊಡಲಿಪೆಟ್ಟು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ (FAO) ಪ್ರಕಾರ, 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 900 ಕೋಟಿ ದಾಟಲಿದ್ದು, ಆಹಾರದ ಬೇಡಿಕೆ ಶೇಕಡಾ 60ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಗರೀಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾತ್ಮಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

​ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತ

​ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ ಅವರು ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಕ್ಷಾಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ—”ಕ್ಷಾಮಗಳು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ.” ರೈತ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರದ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬಡವನಿಗೂ ಅನ್ನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ರೈತರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ದೇಶಗಳು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಹಾರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಎದುರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಉದಾಹರಿಸುತ್ತದೆ.

​ಖ್ಯಾತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡಾ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ನಗರಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದೇಶದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು.

​ರೈತನಿಲ್ಲದೆ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಸಾಧ್ಯವೇ?

​”ಆಹಾರ ಮುಖ್ಯ” ಎನ್ನುವ ಸಮಾಜ, “ಆ ಆಹಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ರೈತನೂ ಮುಖ್ಯ” ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿದೆ.

• ​ರೈತ ಬದುಕಿದರೆ ದೇಶ ಬದುಕುತ್ತದೆ: ನಾವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ 140 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ಅನ್ನವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
• ​ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ: ಕೃಷಿ ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗವಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ. ನಗರೀಕರಣದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹೊದಿಕೆ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಬತ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕೆಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ​ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಂತಹ ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 50ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಇಂದಿಗೂ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ನಗರೀಕರಣದ ಹಪಾಹಪಿಗೆ ಇವರನ್ನು ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸಿದರೆ, ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸ್ಲಮ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

  ​ಸಮತೋಲನದ ಅಗತ್ಯ (The Way Forward)
  
  ​ನಗರೀಕರಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೇಡ ಎಂದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು “ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರೀಕರಣ” (Sustainable Urbanization) ಆಗಿರಬೇಕು.

• ​ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿಯ ರಕ್ಷಣೆ: ದ್ವಿಫಸಲು ಅಥವಾ ತರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕೃಷಿಯೇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸದಂತೆ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಬರಬೇಕು.
• ​ರೈತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಗೌರವ: ಕೃಷಿ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯೋಗವಾಗದ ಹೊರತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಹೊಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ರೈತನ ಶ್ರೇಯೋಭಿಲಾಷೆಯೇ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ತಳಹದಿ.
• ​ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಹಳ್ಳಿಗಳು: ನಗರಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡದು ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೇ ನಗರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ರೈತರು ತಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

  ​ಕೊನೆಯ ಹನಿ:

  ಚಿನ್ನ, ಪ್ಲಾಟಿನಂ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಬೆಲೆಬಾಳುವಂತದ್ದಾದರೂ ಅವು ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಲಾರವು. ದೇಶಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಸೈನಿಕ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಹರಿಸುವ ರೈತನೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ರೈತನ ಶ್ರೇಯೋಭಿಲಾಷೆಯನ್ನು ಬಲಿಗೊಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವ ಯಾವುದೇ ನಗರವೂ ಸುಂದರವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ಕೈಗಳು ಒಣಗಿದರೆ, ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಉಪವಾಸ ಬೀಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

• ಡಾ.ನಂದುಪೂಜಾರಿ – ಪತ್ರಕರ್ತರು ಹಾಗೂ ಅಂಕಣಕಾರರು, ಸಿದ್ದಾಪುರ.