ವಿದ್ಯುತ್ ಈಲ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅದರ ದೇಹದ ಉದ್ದದ ಸುಮಾರು ಎಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶತವು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಗಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಸೈಟ್ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾವಿರಾರು ವಿಶೇಷ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪಶುವೈದ್ಯರಾದ ಡಾ.ಎನ್.ಬಿ.ಶ್ರೀಧರ ಅವರು ‘ಪ್ರಾಣಿಗಳೇಕೆ ಮನುಷ್ಯನ ಹಾಗಿಲ್ಲ?’ ಕುರಿತು ಕುತೂಹಲ ವಿಷಯವನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ…
ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಈಲ್ಗಳು
ಮುಟ್ಟಿದ ಕೂಡಲೇ ಶಾಕ್ ಹೊಡೆಯುವ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಊಹಿಸಿದ್ದೀರಾ? ಹೌದು. ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಈಲ್ ಎಂಬ ಮೀನುಗಳಿಂದ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನಡುವಿನ ಅದ್ಭುತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಜೀವಿಯೆ ಈ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಈಲ್. ವಿದ್ಯುತ್ ಈಲ್ ಕೇವಲ ಮೀನು ಅಲ್ಲ; ಇದು ತನ್ನದೇ ಆದ ದೇಹದೊಳಗೆ ಶಕ್ತಿಯುತ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಜೀವಂತ ಜನರೇಟರ್. ಗೋಚರತೆ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮಟ್ಟಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಅಮೆಜಾನ್ ಮತ್ತು ಒರಿನೊಕೊ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ, ಕೆಸರು ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಮೀನು ತಾನೇ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವಿಶೇಷ ಜೀವಿ.
ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ
ಎಲ್ಲಿವೆ?
ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಈಲ್ಗಳು ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಮತ್ತು ಪೆರುವಿನ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ನಿಧಾನ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅರಣ್ಯ ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೀರು ಇರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಕಷ್ಟ ಪಡಬೇಕು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಈಲ್ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿ ಬದುಕುವ ಜೀವಿ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮುಳುಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ಮರದ ಬೇರುಗಳು, ಮುಳುಗಿದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಕಾಲುವೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಲಚರ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಆಮ್ಲಜನಕಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಈಲ್ ಬದುಕುತ್ತದೆ.
ವಿಕಸನದ ಹಾದಿ
ವಿದ್ಯುತ್ ಈಲ್ ಅಂಗುಯಿಲಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಿಜವಾದ ಈಲ್ ಅಲ್ಲ. ಇದರ ಉದ್ದವಾದ, ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದ ದೇಹವು ಇತರ ಈಲುಗಳಂತೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಇದು ಈಲ್ ಅಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ತಪ್ಪು ಹೆಸರು ಅನ್ನಬಹುದು.
ವಿದ್ಯುತ್ ಅಂಗಗಳ ರಚನೆ
ವಿದ್ಯುತ್ ಈಲ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅದರ ದೇಹದ ಉದ್ದದ ಸುಮಾರು ಎಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶತವು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಂಗಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಸೈಟ್ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾವಿರಾರು ವಿಶೇಷ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಸ್ನಾಯು ಮೂಲದ ಕೋಶಗಳಾದರೂ ಸಹ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಕುಚನ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ ಹೊಂದುವ ಗುಣ ಇಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಚರ್ಮದ ಹೊರಪದರದ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಎಲ್ಲವೂ ಒಮ್ಮೆಯೇ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮೀನನ್ನು ಸ್ಪರ್ಷಿಸಿದಾಗ ನರ ಸಂಕೇತಗಳು ಜನಿಸಿ ಒಮ್ಮೆಯೇ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗಾದವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಯ ಶರೀರ ಸ್ಪರ್ಷವಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಭಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಘಾತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ
ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಿಧಾನ
ನರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಸರ್ಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಸಿಂಕ್ರೊನೈಸ್ ಮಾಡಿದ ನರ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಸೈಟ್ಗಳ ಪೊರೆಗಳೊಳಗಿನ ಅಯಾನು ಚಾನಲ್ಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊರೆಗಳಾದ್ಯಂತ ಅಯಾನುಗಳ ಈ ತ್ವರಿತ ಚಲನೆಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಸೈಟ್ಗಳು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವೋಲ್ಟೇಜ್ಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಬಲವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.
ಈಲ್ ಮೀನು ಎರಡು ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಹೊಂದಿರುವುದು. ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಭಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ 600 ರಿಂದ 800 ವೋಲ್ಟ್ಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದು ಇದು ಆತ್ಮಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಬೆಳಕೇ ಇರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಾನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಳಸಿ ಈಲ್ ಮೀನು ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸುತ್ತ ಸಣ್ಣನೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ತನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಈಲ್ನ ಚರ್ಮದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಸಂವೇದನಾ ಗ್ರಾಹಕಗಳು ಮುಂದೆ ಇರುವ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ರಾಡಾರ್ ಉಪಕರಣದಂತೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಬೇಟೆಯಾಡಲು ವಿದ್ಯುತ್
ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು, ಕಪ್ಪೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಉಭಯಚರಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ವಲಯದ ರಾಡಾರ್ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಾದ ಕೂಡಲೇ ಎಲೆಕ್ಟಿçಕ್ ಮೀನು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಖರ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಸಿ ಸಾಯಿಸಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಭಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಶತ್ರು ಮೀನು ಅಥವಾ ಮೊಸಳೆ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಹಿಡಿಯಲು ಬಂದಾಗ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖರ ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಸಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಸ್ಮಯಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪಾಡಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಕೌತುಕದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ..
ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಗಳು :
- ಪಶು-ಪಕ್ಷಿ ಲೋಕದ ವಿಸ್ಮಯಗಳು – (ಭಾಗ-೨)
- ಪಶು-ಪಕ್ಷಿ ಲೋಕದ ವಿಸ್ಮಯಗಳು – (ಭಾಗ-೩)
- ಪಶು-ಪಕ್ಷಿ ಲೋಕದ ವಿಸ್ಮಯಗಳು – (ಭಾಗ-೪)
- ಡಾ.ಎನ್.ಬಿ.ಶ್ರೀಧರ – ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಷಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ.
