ಚಟಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಯೆಡೆಗೆ ಒಂದು ಪಯಣ

ಒಂದು ಚಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದಾಗ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಚಟಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವುದು ಕಠಿಣ ಹಾದಿಯಾದರೂ ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಚಟಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಚಟಗಳಿಂದ ಹೊರ ಬನ್ನಿ… ಯುವ ಲೇಖಕ ಜಿ.ಎಸ್.ಶರಣು ಅವರ ಚಟಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆದ ಲೇಖನವನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ…

“ಮನುಷ್ಯ ಚಟಗಳ ದಾಸ” ಎಂಬ ಮಾತು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯ. ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕು ನಾವು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹವ್ಯಾಸಗಳ ಸರಪಳಿಯಂತೆಯೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಬದುಕನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಯಶಸ್ಸಿನತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ದರೆ, ಕೇವಲ ತಮಾಷೆಗೋ, ಕುತೂಹಲಕ್ಕೋ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡ ನಿವಾರಣೆಗೋ ಆರಂಭಿಸಿದ ಕೆಲವು ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನಮ್ಮನ್ನೇ ಆವರಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನೇ ನಾವು ‘ಚಟ’ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಧೂಮಪಾನ, ಮದ್ಯಪಾನ, ಜೂಜು ಅಥವಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಪರೀತ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಕೆಯಂತಹ ಚಟಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡರೂ, ಫೈನಲಿ ಅವು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುಲಾಮನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಟಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಚಟಗಳಿಂದ ಹೊರ ಬನ್ನಿ ಎಂಬುವ ಮಾತಿಗೆ, ಕೇವಲ ಆ ಚಟವನ್ನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಅದರ ಮಾನಸಿಕ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತರಾಗುವಂತೆ ಆಗಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಚಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಂತ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಚಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದಾಗ, ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾದಿ, ನಂತರ ತನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಸೆರೆಮನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಟಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೇವಲ ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಲಿವರ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಂತಹ ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಖಿನ್ನತೆ, ಆತಂಕದಂತಹ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಆರೋಗ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ದಿವಾಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೌಟುಂಬಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಹಾಳಾಗಿ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಗೌರವ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೂ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಚಟ ಇಲ್ಲದೆ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಪರಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಚಟಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದುರಂತವಾಗಿದೆ.

ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕುಡಿತದ ಚಟಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದ ನಾರಾಯಣ ಎನ್ನುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಕುಡಿತವಿಲ್ಲದೇ ದಿನಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈತನಿಗೆ ಅಂತಸ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯ ಸಾಕಷ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೂ ಈತ ಸಾರಾಯಿ ಕುಡಿತದ ದಾಸನಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ದಿನಾಲೂ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಇವನ ಕಾಟ ತಾಳಲಾರದೇ ಒಂದಿನ ಹೆಂಡತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಆಗ ಇವನು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಸತ್ತು ಹೋದ.

ಎರಡನೆಯದು, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಂಕ್ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಭೀರಪ್ಪ ಎನ್ನುವ ಹುಡುಗ, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ, ಸಿಗರೇಟ್ ಸೇದುತ್ತ ಶಾಶ್ವಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗೆ ತುತ್ತಾದ. ತುಂಬಾ ಬಡತನ ಕುಟುಂಬ, ಅವನ ಚಿಕೆತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಲು ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವೇ ಬೀದಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಎಷ್ಟೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡಿಸಿದರೂ, ಭೀರಪ್ಪ ಬದುಕಲಿಲ್ಲ. ಈಕಡೆ ತಾನು ಸತ್ತ, ಆಕಡೆ ಕುಟುಂಬವು ಬೀದಿ ಪಾಲಯ್ತು. ಇಂತಹ ನೂರಾರು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಇವೆ. ಇಂದು ಹಲವಾರು ಜನರು ಹಲವಾರು ಚಟಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಜೀವನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್ ನ ದಾಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಿತಿ ಇಲ್ಲದೇ ಮೊಬೈಲ್ ಬಳಸವುದು ಅವರ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಗಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಅಗತ್ಯ.

ಚಟವನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಲ್ಲ. ಇದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವೂ ಅಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು ಆ ಚಟದಿಂದ ಸಿಗುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುಖಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಡೋಪಮೈನ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ತೀವ್ರವಾದ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನೇಕರು ಚಟ ಬಿಡಲು ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರೂ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಸೋತು ಮತ್ತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ತುಡಿತಕ್ಕಿಂತ ಮಾನಸಿಕ ತುಡಿತವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವುದು ಒಂದು ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವೇ ಸರಿ.

ಚಟಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುವುದು ಕಠಿಣ ಹಾದಿಯಾದರೂ ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪಯಣ ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಸ್ವಯಂ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ. “ನಾನು ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಬಿಡಬಲ್ಲೆ” ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ತನಗೊಂದು ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಹಾಯ ಬೇಕು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ. ನಂತರ, ಆ ಚಟಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ದೂಡುವ ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಟ್ರಿಗ್ಗರ್ ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಒತ್ತಡ, ಬೇಸರ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಂಘ, ಹೀಗೆ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾವು ಚಟಕ್ಕೆ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತು, ಅಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೂರವಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಸಾಲದು, ಆ ಖಾಲಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಚಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಖಾಲಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪರ್ಯಾಯವಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ವ್ಯಾಯಾಮ, ಯೋಗ, ಓದು, ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತಗಳು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೋಲಾದರೂ ಧೃತಿಗೆಡಬಾರದು. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕಸ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯುವುದು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಲಹೆಗಾರರು ಅಥವಾ ವ್ಯಸನ ಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ನಾಚಿಕೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅದು ಜಾಣತನದ ನಡೆಯಾಗಿದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, “ಚಟಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಚಟಗಳಿಂದ ಹೊರ ಬನ್ನಿ” ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾತಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಬಗೆಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ, ದಾಸ್ಯದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಪಯಣ. ಚಟಗಳ ಸಂಕೋಲೆಯಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡಾಗ ಸಿಗುವ ಆರೋಗ್ಯ, ನೆಮ್ಮದಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬೇರೆಯಾವುದೋ ವಸ್ತುವಿನ ಕೈಗೆ ಕೊಡದೆ, ಮರಳಿ ನಮ್ಮ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಂದೇ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

•  ಜಿ. ಎಸ್. ಶರಣು