ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುವೆಲ್ಲರೈನಲ್ಲಿರುವ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನ್ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 7 ಬಾವಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈ ಮಾಮಿಯಾರ್ – ಮಾಟ್ಟು ಪೆನ್ (ಮಾವ – ಅತ್ತೆ – ಸೊಸೆ) ತೀರ್ಥಂ ಅಥವಾ ಚಕ್ರ ತೀರ್ಥಂ ಎಂದೆಲ್ಲ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ #ಸ್ವಸ್ತಿಕ್_ಬಾವಿ. ವಸಂತ ಗಣೇಶ್ ಅವರು ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ ಬಾವಿಯ ವಿಶೇಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಓದುಗರ ಮುಂದೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ….
ಈಗ ಇದು ಆರ್ಕಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದವರಿಂದ (ASI) ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸೋಪಾನ ಬಾವಿಯು ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಒಂದೆಡೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಜನರು ಉಳಿದ ಮೂರು ಕಡೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಜನರನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿ.ಶ. 800 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಯು ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೈಋತ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಅತ್ಯಪರೂಪದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಾವಿಯು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಾವಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡುವಾಗ ‘ಸ್ವಸ್ತಿಕ’ ಚಿಹ್ನೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ವಸ್ತಿಕದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿದ್ದು, ಆಯಾ ನೀರನ್ನು ತಲುಪಲು 51 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬಾವಿಯನ್ನು ಪಲ್ಲವ ರಾಜ ದಂತಿವರ್ಮನ (746 – 847 AD) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ 805 AD ಯಲ್ಲಿ ಆಲಂಪಾಕ್ಕಂನಿಂದ ಒಬ್ಬ ಕಂಬನ್ ಅರೈಯನ್ ಎಂಬುವವನು ದಂತಿವರ್ಮನ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಬಾವಿಯ ಪಕ್ಕದ ಗೋಡೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶಾಸನ. ಈ ಬಾವಿಗೆ ‘ಮಾರ್ಪಿಡುಕು’ ಎಂಬ ರಾಜವಂಶದ ಬಿರುದುಗಳ ರಾಜ ದಂತಿವರ್ಮನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ‘ಮರ್ಪಿಡುಕು ದೊಡ್ಡ ಬಾವಿ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾವಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ನಂದಿ ಮತ್ತು ನಾಗಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾದ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾವಿಯನ್ನು 13 ನೇ ಶತಮಾನದಎಲ್ಲಿ ವೀರ ರಾಮನಾಥನ್ ನವೀಕರಿಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಶಾಸನವು ಕಾವ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನದ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾವಿಯನ್ನು 13 ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ 2013-14 ರ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ತಿರುವೆಲ್ಲರೈನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬಾವಿ ಇರುವುದು ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನ್ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ . ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 6 ರಿಂದ 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಳ್ವಾರಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ತಮಿಳು ಶಾಸನ ಒಂದು ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ 108 ದಿವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದೂ, 15 ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಜನಾದ ಶಿಬಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಬಂಡೆಗಳ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶಾಸನಗಳಿವೆ. ನಂದಿವರ್ಮನ ಕಾಲದ ಎರಡು (732-796 AD) ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಿವರ್ಮನ ಕಾಲದ್ದು( 796-847).
ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಏಳು ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ ಬಾವಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಉಳಿದ ಆರು ಬಾವಿಗಳು ದೇವಾಲಯವನ್ನೂ ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮಹಾದ್ವಾರದ ರಾಜಗೋಪುರವು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ . ಕ್ರಿ.ಶ 800 ರಲ್ಲಿ ದಂತಿವರ್ಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಬನ್ ಅರಾಯನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ ಬಾವಿ ಮಾತ್ರ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಹೊರಗಿದೆ.
ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ನಾಯಕ ರಾಜರು ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ ದೇಗುಲದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ತಿಂಗಳ ಚೈತ್ರ (ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್) ನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ರಥೋತ್ಸವವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ . ಇದು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ಕರ್ಪೂರ್ ಬಾವೊಲಿ
- ಸೋಪಾನ ಬಾವಿಗಳು
- ಮಹೇಶ್ವರಿ ಕುಂಡ
- ತಾಮ್ರಿ ಕುಂಡ್
- ರುದ್ರಾವರ್ತ್ ಕುಂಡ
- ಲೋಲಾರ್ಕ್ ಕುಂಡ್
- ಕುದುರೆ ಲಾಳಾಕಾರದ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿ
- ವಸಂತ ಗಣೇಶ್
