ಚರ್ಮದ ಹಿಂದಿನ ಮೌನದ ಕಥೆ

ದೇಹ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಚರ್ಮ ಕೀಳುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಮೌನ ಕಥೆಯ ಕುರಿತು ದಂತವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರಾದ ದೀಪಾ ವಿ ಅವರು ಬರೆದ ಕತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ…

ಒಂದು ಮೌನ ಹೋರಾಟ

5ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ 10ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನಾನು ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ಅನೇಕರಿಗೆ ಅದು ಸಣ್ಣ ವಿಷಯದಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ನನ್ನೊಳಗಿನ ಒಂದು ಮೌನ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು.

ನಾನು ನನ್ನ ಉಗುರುಗಳನ್ನು (nails) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಮವನ್ನು (cuticle) ಕೀಳುತ್ತಿದ್ದೆ—ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ. ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಉರಿಯುವ ನೋವು ಇರುತ್ತಿತ್ತು; ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವುದೇ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲದೆ, ಕಾಲಿನ ತಳದಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದ, ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟ ಚರ್ಮವನ್ನು ಬ್ಲೇಡ್‌ನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ “ಸರಿಪಡಿಸಲು” ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪದಗಳೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ನನ್ನೊಳಗಿನ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಒತ್ತಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಇದು ಏನು?

ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಇದು Excoriation Disorder ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು—ಅಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಮರುಮರುವಾಗಿ ಕೀಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ.

ಇದು ಕೇವಲ “ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸ” ಅಲ್ಲ. ಬಹುಪಾಲು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಒಳಗಿನ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ ಅಥವಾ ಅಸಹನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮನಸ್ಸು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಇದು ಚರ್ಮದ ಅಸಮತೋಲನ, ಮೊಡವೆ, ಒಣಚರ್ಮ, ಚಿಕ್ಕ ಗಾಯ, ಕಲೆ, ಅಥವಾ “ಇದು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬಹುದು. ನಂತರ ಅದು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹೊರಗಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಬಹುದು.

ದೇಹವೇ ಮಾತಾಡುವಾಗ

ಉಗುರುಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚುವುದು, ಚರ್ಮ ಕೀಳುವುದು, ಮೊಡವೆಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚುವುದು—ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅವು ಆಳವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಕಿಶೋರ ವಯಸ್ಸಿನವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು:

• ಏಕಾಂಗಿ ಭಾವನೆ
• ಒಳಗಿನ ಒತ್ತಡ
• ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಗತ್ಯ
• ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಆಸೆ
• ಅಶಾಂತಿ
• ಬೇಸರ ಅಥವಾ ಖಾಲಿತನದ ಭಾವನೆ
ಈ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಾಗ, ದೇಹವೇ ಅದರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಚಕ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ:
ಅಸಹನೆ → ಸರಿಪಡಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹ → ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ → ಬೇಸರ/ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ → ಮರುಕಳಿಕೆ

ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಸಂಬಂಧಿತ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು: BFRBs
ಈ ರೀತಿಯ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ Body-Focused Repetitive Behaviours (BFRBs) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು:

• ಚರ್ಮ ಕೀಳುವುದು (Skin Picking / Excoriation)
• ಮೊಡವೆಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ಒತ್ತುವುದು
• ಉಗುರು ಕಚ್ಚುವುದು (Nail Biting)
• ಉಗುರಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಮ ಕೀಳುವುದು.
• ಕೂದಲು ಎಳೆಯುವುದು (Trichotillomania)
• ತುಟಿಯ ಚರ್ಮ ಕೀಳುವುದು
• ಒಳಗಡೆಯ ಕೆನ್ನೆಯ ಚರ್ಮ ಕಚ್ಚುವುದು
• ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಮರುವಾಗಿ ಮೂಗು ಕೆದಕುವುದು

Trichotillomania ಯಲ್ಲಿ ತಲೆಯ ಕೂದಲು, ಕಣ್ಣೆಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಭ್ರೂಗಳನ್ನು ಮರುಮರುವಾಗಿ ಎಳೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೂ ಮುನ್ನ ಅಶಾಂತಿ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೂದಲು ತೆಳ್ಳಗಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಖಾಲಿ ಭಾಗಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

Pimples Piercing: ಯಾಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ?
ಮೊಡವೆಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಬೀಳುವ “ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾದ” ವಿಷಯದಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ, ಸಣ್ಣ ಅಸಮತೋಲನವೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.

“ಇದನ್ನು ಒತ್ತಿದರೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಅನಿಸಿದರೂ, ಬಹಳ ಬಾರಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ:

• ಉರಿಯೂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು
• ಕಲೆ ಬೀಳುವುದು
• ಸೋಂಕು
• ಹೊಸ ಮೊಡವೆಗಳು
• ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕೆನಿಸುವ ಚಕ್ರ
ಇದು ಕೇವಲ skin issue ಅಲ್ಲ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ control issue ಆಗಿರಬಹುದು.

ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬದಲಾವಣೆ :

ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಾನು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ನಾನು ವೈಲಿನ್ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬೆರಳ ಚಲನೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನನ್ನ ಗುರುಗಳು ನನ್ನ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿಧಾನವಾಗಿ, ನಾನು ತಿಳಿಯದೇ ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತು.
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ವೈಲಿನ್ ಕಲಿಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, ಅದು ನನಗೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸಿತು—ಹಿಂದೆ ನೋವಿನ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದ ನನ್ನ ಕೈಗಳು, ಈಗ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದವು.

ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ : ಅಂತರ್ಜಾಲ

ಬಲವಂತದಿಂದ ಅಲ್ಲ, ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ

ಈ ಅನುಭವವು ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಇಂತಹ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಬಲವಂತದಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಆದರೆ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ.

ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕೆಲಸ, ನಿಯೋಜಿತ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಮನಕೇಂದ್ರಿತ ಕೈಚಲನೆ ಸಿಗುವಾಗ, ಈ ರೀತಿಯ ಹಾನಿಕಾರಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ:

• ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಲಿಯುವುದು
• ಚಿತ್ರಕಲೆ
• ಮಣ್ಣಿನ ಕಲಾಕೃತಿ
• ಬರವಣಿಗೆ
• ನೆಯುವುದು / knitting
• ತೋಟಗಾರಿಕೆ
• stress ball ಬಳಸುವುದು
• ವ್ಯಾಯಾಮ / ಯೋಗ
ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸ್ಪಂದನೆ ನನ್ನೊಳಗೆ ಅನಿಸುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಅದು ಈಗ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ—ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಷ್ಟೇ.

ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸರಳ ಕ್ರಮಗಳು

• ಚರ್ಮದ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವುದು
• ಮೊಡವೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು
• ನೇಗಿಲುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದು
• ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯದಿರುವುದು
• ಕೈಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
• ಆತಂಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉಸಿರಾಟಾಭ್ಯಾಸ
• ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆಯುವುದು

ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ CBT, Habit Reversal Therapy, ಅಥವಾ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಸಹಾಯ ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.

ನಾವು ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪಾಠ :

ಪೋಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದವರು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು:

• ಈ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಬೇಡಿ
• ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯಿರಿ
• ಶಿಕ್ಷೆಗಿಂತ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿರಿ
• “Stop it” ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ “ಏನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ?” ಎಂದು ಕೇಳಿರಿ
• ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ

ಮಾತನಾಡದ ಮನಸ್ಸಿನ ಧ್ವನಿ :

ಇದು ಸ್ವಯಂ ಹಾನಿಯಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು, ಆದರೆ ಬಹುಪಾಲು ಇದು ಸ್ವಯಂ ಸಮಾಧಾನದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಹಳವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ.

ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ನಾವು ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ದೂರ ಹೋಗಿ ಸಹಾನುಭೂತಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತೇವೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ—ಮನಸ್ಸು ಹೇಳಲಾರದದ್ದನ್ನು ದೇಹ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಕೇಳುವುದೇ ಗುಣಮುಖತೆಯ ಆರಂಭ.

• ದೀಪಾ ವಿ – ದಂತ ವೈದ್ಯರು, ಬೆಂಗಳೂರು.