ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೪೫)

ನಾಗ ಸಾಧುಗಳ ಜೀವನ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಶ್ರೀಮಂತರು, ವಿದ್ಯಾವಂತರೂ ಕೂಡಾ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಾಗ ಸಾಧುವಾಗಲು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ನಾಗ ಸಾಧುಗಳ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚಕಿ ಚಂಪಾ ಚಿನಿವಾರ್ ಅವರ ‘ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು’ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಓದುಗರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ…

ನಾಗ ಸಧುಗಳು…ಕುಂಭ ಮೇಳ….ಮಾಘ ಸ್ನಾನ…ಎಲ್ಲವೂ ಸನಾತನ ಧರ್ಮವ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿವ, ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದುಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಏಕೈಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಈ ಕುಂಭ ಮೇಳ. ನಾನಿಲ್ಲಿ ಹೇಳಹೊರಟಿರುವ ವಿಷಯ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳು ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚನೆಯ ವಿಷಯಗಳು.

ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆ ಮಾಘ ಸ್ನಾನ ಎಂಬುದೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದ್ದ ವಿಷಯ. ನಂತರ ಸಾವಿರದ ಒಂಬೈನೂರು ಎಂಟುನೂರರಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡು, ಸನಾತನ ಧರ್ಮವೇ ನಶಿಸಿಹೋಗುವಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕಾಲ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಬೌದ್ಧ ಧ‌ರ್ಮ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜರುಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಮನವಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರು.

ನಾಗ ಸಾಧುಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶೈವ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಎಂದರೆ… ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿಯೆಡೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ – ಅವರು ಸಂಸಾರ ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಪಸ್ಸು, ಧ್ಯಾನ, ಮತ್ತು ತತ್ವಚಿಂತನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಶಿವ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಜೀವನ – ನಾಗ ಸಾಧುಗಳು ಮಹಾದೇವ ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ :google

ಸಂನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗ – ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಭೌತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ನಿರ್ಗುಣ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮನಸೋತು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಕಾಯದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧನೆ – ಕಠಿಣ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು, ಯೋಗ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ, ಮತ್ತು ಶರೀರದ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮ ಸಂರಕ್ಷಣೆ – ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಂಭಮೇಳದಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ – ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಗ ಸಾಧುಗಳು ಕಠೋರ ವ್ರತಗಳು, ನಗ್ನ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಸದಾಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಗ ಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ನಡುವೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ದಶನಾಮಿ ಸಂನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಗಾ, ಗಿರಿ, ಪುರಿ, ಭಾರತಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ತೀರ್ಥ, ವನ, ಅರಣ್ಯ, ಪರ್ವತ, ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಎಂಬ ಹತ್ತು ಪ್ರಕಾರದ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನಾಗಾ ಸಾದುಗಳು ಈ ದಶನಾಮಿ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಆದಿ ಶಂಕರರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಶೈವ ಸಂನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿತಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ-ಜೈನ ಪರಂಪರೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ನಾಗ ಸಾಧುಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟ ಶೈವ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದರು. ನಾಗ ಸಾಧುಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಗ, ತಪಸ್ಸು, ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗ ತರಬೇತಿ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮುನ್ನಡೆದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೀರಯೋಧರು, ಸೈನಿಕರು ಎಂದು ಯಾರೂ ದೇಶ ಕಾಯಲು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಹಿಂದು ಧರ್ಮ, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ನಾಗಸಾಧುಗಳೇ ಸರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ತರಭೇತಿ ನೀಡಿದರು.

ಫೋಟೋ ಕೃಪೆ :google

ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಪೀಠಗಳ (ಶೃಂಗೇರಿ, ಪೂರಿ, ದ್ವಾರಕಾ, ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠ) ಜೊತೆ ನಾಗಾ ಸಾಧುಗಳು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕುಂಭ ಮೇಳದಲ್ಲಿ, ನಾಗ ಸಾಧುಗಳು ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪೀಠಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪಹ್ಲಾ ಸ್ನಾನ (ಮಾಜಿ ಸ್ನಾನ) ಮಾಡುವ ಮುಖ್ಯ ತಂಡವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಆದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿದ್ದು, ಜಗತ್ತಿನ ಮಿಥ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ನಾಗ ಸಾಧುಗಳು ಶೈವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಶಿವನ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ನಾಗ ಸಾಧುಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ರೂಪುಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಾಗಾ ಸಂನ್ಯಾಸ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಿ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪರಿರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದರು. ಈ ಸಂಬಂಧವು ಇಂದಿಗೂ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪೀಠಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗಾ ಅಖಾಡಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.

ನಾಗ ಸಾಧುಗಳ ಜೀವನ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪದ ಮಾರ್ಗ. ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡಜನರು, ಶ್ರೀಮಂತರು, ವಿದ್ಯಾವಂತರೂ ಕೂಡಾ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಾಗ ಸಾಧುವಾಗಲು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ:

• ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸ ಆಸಕ್ತಿ
• ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಭೌತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುವವರಿದ್ದಾರೆ.
• ಶಿವನ ಪರಮ ಭಕ್ತರಾಗಲು, ಭಗವಂತನೊಂದಿಗಿನ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
• ಜೀವನದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಅರಿವು
• ಕೆಲವರು ಜಗತ್ತಿನ ನಶ್ವರತೆಯನ್ನು (ಅಸ್ಥಿರತೆ) ಅರಿತು ಭೌತಿಕ ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
• ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಂತಹ ತಾತ್ತ್ವಿಕರು “ನಿತ್ಯ ಅನಿತ್ಯ ವಿವೇಕ” (ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಅಶಾಶ್ವತದ ನಡುವಿನ ವಿವೇಕ) ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವರು ನಾಗ ಸಾಧುಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೋವು ಅಥವಾ ವಿಚಿತ್ರ ಅನುಭವ ಕೆಲವರು ತೀವ್ರ ಆಘಾತದ ಅನುಭವ (ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ನಷ್ಟ, ವೈಫಲ್ಯ, ದುಃಖ) ಹೊಂದಿದಾಗ, ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನಗಳಿಗಿಂತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವೆಂದು ಒಲಿದು ನಾಗ ಸಾಧುಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವರು ಬೃಹತ್ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು, ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನವನ್ನು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
  ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿರಕ್ಷಣಾ ಮನೋಭಾವ ನಾಗಾ ಸಾಧುಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ, ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು, ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಸಾರಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
• ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಂಭಮೇಳ ಮತ್ತು ನಾಗಾ ದೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಕುಂಭಮೇಳದಲ್ಲಿ ನಾಗ ಸಾಧುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ನೋಡಿ ಕೆಲವರು ಅವರಂತಹ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ತಪಸ್ಸು, ಶಕ್ತಿ, ಭಯವಿಲ್ಲದ ಜೀವನಶೈಲಿ ಕೆಲವು ಮಂದಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
• ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಾಂತಿ ಹುಡುಕುವುದು.
• ಬದುಕಿನ ಒತ್ತಡ, ಆರ್ಥಿಕ ತಣಿವು, ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕುತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಬೇಸತ್ತು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯತ್ತ ಒಲಿಯುವವರಿದ್ದಾರೆ.
  ಪುನರ್ಜನ್ಮ, ಕರ್ಮ, ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ನಂಬಿಕೆ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರುವವರು, ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾಗಾ ಸಾಧುಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ನಾಗಾ ಸಾಧುಗಳಾಗಲು ಬಹಳ ಗಾಢ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಬೇಕು. ಶ್ರೀಮಂತರೂ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೂ, ಶಿಕ್ಷಣಸ್ಥರೂ ಕೂಡಾ ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಲಾಗದ ಮಾರ್ಗ. ನಾಗಾ ದೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಳೆಯ ಗುರುತುಗಳು ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತವೆ, ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಗುರಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮಾನಸ….ಇದು  ಮನಸಿನ ಮಾತು ಅಂಕಣದ ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಗಳು :
  • ಚಂಪಾ ಚಿನಿವಾರ್ (ಆಪ್ತ ಸಮಾಲೋಚಕಿ) ಪರಿಚಯ
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೪)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೫)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೬)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೭)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೮)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೯)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೦)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೧)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೨)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೩)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೪)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೫)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೬)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೭)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೮)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೧೯)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨೦)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨೧)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨೨)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨೫)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨೬)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨೭)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨೮)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೨೯)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೦)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೧)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೨)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೩)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೪)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೫)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೬)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೭)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೮)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೩೯)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೪೦)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೪೧)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೪೨)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೪೩)
  • ಮಾನಸ….ಇದು ಮನಸಿನ ಮಾತು (ಭಾಗ-೪೪)

• ಚಂಪಾ ಚಿನಿವಾರ್ – ಆಪ್ತಸಮಾಲೋಚಕಿ