ತಮ್ಮ ‘ಆ್ಯಸ್ ಯು ಲೈಕ್ ಇಟ್’ ‘ ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ, ಕವಿ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಕಾರ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದ ಏಳು ಹಂತಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕವನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ‘ದ ಸೆವೆನ್ ಸ್ಟೇಜಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್’ ಎಂದು. ಅಂಕಣಕಾರ್ತಿ ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಅವರ ‘ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ’ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ‘ಜೀವನದ ಏಳು ಹಂತಗಳು… ಶೇಕ್ಸ ಪಿಯರ್’ ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ…
ಕವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಈ ಜಗವೇ ಒಂದು ನಾಟಕ ರಂಗ ‘ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ ಆತ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕೆಂಬ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ನಿರ್ಗಮನಗಳು ಇವೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಬದುಕು ಎಂಬ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಸಾಲಿನ ಅರ್ಥ ಅದೆಷ್ಟು ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ ಅಲ್ವೇ…. ನಿಜ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ, ಜೊತೆಗೆ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಾಗಿ, ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ,ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳಾಗಿ, ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ, ಬಂಧುಗಳಾಗಿ,ಗುರುವಾಗಿ, ಹಿರಿಯನಾಗಿ ಓರ್ವ ಮನುಷ್ಯ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಸೆದ ನೂರಾರು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ನಂಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದುವರೆದು ಕವಿ ಆತನ ಬದುಕನ್ನು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ನೋಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕಿನ ಏಳು ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಶೈಶವ, ಬಾಲ್ಯ, ಹರಯ,ಯವ್ವನ, ಪ್ರೌಢ,ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಶೈಶವದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮಗು ಪಾಲಿಸುವವರ ಕೈಯಲ್ಲಿನ ಕೂಸಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಟ್ಟೆ ಹಸಿದಾಗ ಅಳುವ ಅಥವಾ ತನ್ನ ಯಾವುದೇ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ಅಳುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮಗು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾದದ್ದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಕಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ ಹೊರ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ತನ್ನದೇ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದಷ್ಟು ಮಗು ಪರಾಧೀನವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಶೇಷಾವಸ್ಥೆಯ 2 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಗು ಹೊರಳಿ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಂಬೆಗಾಲಿಟ್ಟು ನಂತರ ನಡೆಯುವವರೆಗೆ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ವಿಕಸಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ.. ಮಾನಸಿಕವಾಗಿಯೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಾಣುವ ಮಗು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡುತ್ತಾ ಒಂದೊಂದೇ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾ ಇತರರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹನಿ ಹಾಲನ್ನು ಗುಟುಕರಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಮಗು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೆದು ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ನಂತರ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತದೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮೂಡಿದಂತೆ ಕಚ್ಚಿ ತಿನ್ನುವ ರೂಢಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಆದರೂ ಕೂಡ ಶೈಶವ ವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ಮಗು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತ ಮಗು ಲೋಕಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬದುಕಿನ ಮುಖ್ಯಘಟ್ಟವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಕುತೂಹಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾ ಬದುಕಿನ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾ ಹೊಸ ಬದುಕಿನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮುಂಜಾನೆಯ ತಾಜಾತನವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮಗುವಿನ ಮುದ್ದು ಮುಖ,ಹೊಳೆಯುವ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ತಲೆ ಕೂದಲು ಮಗುವಿನ ಎಳೆತನವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಮೃದ್ವಂಗಿಯಂತೆ ತನ್ನಿಚ್ಛೆಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಗು ಶಾಲೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕವಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ನಂತರ ಬರುವುದು ಯೌವನದ ಹಂತ ಸಣ್ಣಗೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಉರಿಯುವ ಬರ್ನರಿನಂತೆ ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಯುವತಿಯ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಆಕೆಯ ಕಣ್ಣ ಹೊಳಪಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುವ ಹಂತವಿದು. ನಂತರ ಓರ್ವ ಶಪಥಗೈದ ಸೈನಿಕರಂತೆ ಆತನ ಬದುಕು ತಿರುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚಿರತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತೆ ಆತ ಮತ್ತೊಂದು ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.
ತಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಗೌರವದ ಕುರಿತು ಅತಿಯಾದ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಿಡುಕುತನ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಡೆದಾಡುವ ಆತನ ಕೀರ್ತಿ ನೀರ ಮೇಲಣ ಗುಳ್ಳೆಯಂತದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಆತ ನವಿರಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಎನ್ನುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಣಿಕ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಆತನ ಬದುಕಿನ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತ.
ಐದನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆತ ಅತ್ಯಂತ ನೇರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ನಿಖರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಧಿಕಾರ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಆತನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆತ ಸುಂದರವಾದ ದುಂಡಗಿನ ಹೊಟ್ಟೆ, ನಿಖರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಜಾಣ್ಮೆ ಆತನದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಇದು ಆತನ ಬದುಕಿನ ಐದನೇ ಹಂತ.
ನಂತರ ಬರುವುದು ಪ್ಯಾಂಟಲೂನ್ ಎಂಬ ಆತನ ಬದುಕಿನ ಆರನೇ ಹಂತ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬೆಲ್ಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ಯಾಂಟ್ ಧರಿಸಲು ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬಷ್ಟು ಪ್ಯಾಂಟು ತುಸು ಹೆಚ್ಚೇ ಸಡಿಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಆರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆತ ಮೊದಲಿನ ಮೊನಚನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬಲಹೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಆತನನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುಂಚಿನ ವಯೋಸಹಜ ಅಬ್ಬರದ ಧ್ವನಿ ಇದೀಗ ತನ್ನ ಹರಿತವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗಾಂಭೀರ್ಯರ ಜೊತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಾಲಿಶತೆ ಕೂಡ ಆತನದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮನೋದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಒಳಗಿಂದೊಳಗೆ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಕಾರಣ ಆತನಲ್ಲಿ ಕೀಳರಿಮೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಈ ಕೀಳರಿಮೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಹಾಕಲು ಬಹುಶಹ ಆತ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅದು ಬಾಲಶರವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಇನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಏಳನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಎರಡನೇ ಬಾಲಿಶತನವೆಂದೇ ಕರೆಯಬಹುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತೆ ಮಗುವಿನಂತಾಗುತ್ತಾನೆ ಆತನ ದೃಷ್ಟಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ ನಾಲಿಗೆ ರುಚಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಉದುರತೊಡಗುತ್ತವೆ. ನಡಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ ಆತ ತನ್ನ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮರೆವು ಆತನನ್ನು ಆವರಿಸಬಹುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಸಹಾಯಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆತನದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳ ಆತ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪರಾಧೀನನಾದಾಗ ಆತನ ಬದುಕು ದುಸ್ತರವಾಗುತ್ತದೆ ಜೀವನೇಚ್ಛೆಯು ಕುಂಠಿತವಾಗಿ ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಲು ಆಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಶೇಕ್ಸ ಪಿಯರ್ ತನ್ನ ಕವನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಬದುಕು ಒಂದು ನಾಟಕ ರಂಗ ನಾವೆಲ್ಲ ಇದರ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ಎಂಬ ಮಾತು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಬರೆದದ್ದು ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಎಂಬ ಗಾಢ ಭಾವ ನಮ್ಮನ್ನು ತಟ್ಟುತ್ತದೆ ಏನಂತೀರಾ ಸ್ನೇಹಿತರೇ ?
- ಹಿಂದಿನ ಸಂಚಿಕೆಗಳು :
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ (ಭಾಗ -೧)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ (ಭಾಗ -೨)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ (ಭಾಗ -೩)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಕೆಲ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಕಿವುಡರಾಗಬೇಕು’ (ಭಾಗ – ೪)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಉದಾರತೆ ಎಂಬ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರ’ (ಭಾಗ- ೫)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಹೌದು! ನನಗೆ ವಯಸ್ಸಾಗುತ್ತಿದೆ’ (ಭಾಗ – ೬)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ‘ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ನಿಮ್ಮವರು… ನಿಮಗಾಗಿ’ (ಭಾಗ -೭)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೇ ಎಚ್ಚರವಾಗಿ’ (ಭಾಗ – ೮)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ ಮನೆಯ ಆಹಾರವೂ,ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬಂಧವೂ’ (ಭಾಗ – ೯)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ… ಶ್ರವಣ ಮಾಸ’ (ಭಾಗ – ೧೦)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸುಗಂಧದ ಖ್ಯಾತಿಯ ಕೋಕೋ ಚಾನೆಲ್…. ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನದ ಸಾಫಲ್ಯ’ (ಭಾಗ – ೧೧)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹಬ್ಬ (ಭಾಗ – ೧೨)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಸಿತಾರೆ ಜಮೀನ್ ಪರ್’ (ಭಾಗ – ೧೪)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಸಾಧನೆಯ ಶಿಖರ ಏರಲು…ಬೇಕು ಬದ್ಧತೆ’ (ಭಾಗ – ೧೫)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಗಣೇಶ’ (ಭಾಗ – ೧೬)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಗಣೇಶ….ವಿಗ್ರಹ ಒಂದು ಸಂಕೇತಗಳು ನೂರು’ (ಭಾಗ – ೧೭)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಗಳು’ (ಭಾಗ – ೧೮)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಸ್ನೇಹ ಬಂಧ ’ (ಭಾಗ-೧೯)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಮಕ್ಕಳ ಕುರಿತು ಅತಿ ಕಾಳಜಿ…. ಖಂಡಿತ ಬೇಡ’ (ಭಾಗ-೨೦)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಮಕ್ಕಳ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರ’ (ಭಾಗ-೨೧)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಮಗನಿಗೆ ಶಿಸ್ತಿನ ಪಾಠದ ಪತ್ರ’ (ಭಾಗ-೨೨)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದ… ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪ’ (ಭಾಗ-೨೩)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ “ದ ಹ್ಯಾಪಿಯಸ್ ಮ್ಯಾನ ಆನ್ ದ ಅರ್ಥ’ (ಭಾಗ-೨೪)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಎಲ್ಲ ಏಟಿಗೂ ಇದಿರೇಟು….ಉತ್ತರವಲ್ಲ’ (ಭಾಗ-೨೫)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣು…. ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ’ (ಭಾಗ-೨೬)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಮೂಲಭೂತ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು’ (ಭಾಗ-೨೭)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬ ದೀಪಾವಳಿ ’ (ಭಾಗ-೨೮)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಸಡಗರ ಸಂಭ್ರಮದ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ’ (ಭಾಗ-೨೯)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಸಡಗರ ಸಂಭ್ರಮದ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ’ (ಭಾಗ-೩೦)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ವರ್ತನೆ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿ… ಯಾವುದೂ ಅತಿಯಾಗದಿರಲಿ ’ (ಭಾಗ-೩೧)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ಹಸಿರಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ (ಭಾಗ-೩೨)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ (ಭಾಗ-೩೩)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಪ್ರೀತಿಯ ತೀವ್ರತೆ’ (ಭಾಗ-೩೪)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಖಾಲಿ ಕುರ್ಚಿ ಎಂಬ ತತ್ವವೂ…ನಮ್ಮ ಬದುಕೂ’ (ಭಾಗ-೩೫)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಒಂದು ಸುತ್ತು….ಋತುಚಕ್ರ ರಜೆಯ ಸುತ್ತ’ (ಭಾಗ-೩೬)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಮೌನ ಸಾಧನೆ’ (ಭಾಗ-೩೭)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಮಹತ್ವಕಾಂಕ್ಷಿ ಕ್ರೀಡಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ರೀಡೆಯ ಭವಿಷ್ಯ??’ (ಭಾಗ-೩೮)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವೈಭವೀಕೃತ ಸುದ್ದಿ ನಿರೂಪಣೆ…. ಒಂದು ವಿವೇಚನೆ’ (ಭಾಗ-೩೯)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಎಳ್ಳು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ…ಚರಗ ಚೆಲ್ಲುವ ಹಬ್ಬನೆ’ (ಭಾಗ-೪೦)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಅವರಿವರನ್ನು ಕಂಡು ಕರುಬದಿರಿ… ನೀವು ನೀವಾಗಿಯೇ ಇರಿ’ (ಭಾಗ-೪೧)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು’ (ಭಾಗ-೪೨)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಯುವ ಜನತೆಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಕುರಿತಾದ ಚಿನ್ನದಂತಹ ನಿಯಮಗಳು’ (ಭಾಗ-೪೩)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆಸುವುದು ಹೇಗೆ ?’ (ಭಾಗ-೪೪)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ’ (ಭಾಗ-೪೫)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಹೀಗೊಂದು ವಧು/ವರ ಪರೀಕ್ಷೆ ’ (ಭಾಗ-೪೭)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಒಂಟಿ ಧ್ವನಿಗೆ… ಜಂಟಿಯಾದ ನೂರಾರು ಧ್ವನಿಗಳು’ (ಭಾಗ-೪೮)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಹಕ್…… ತನ್ನ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಹೋರಾಟ’ (ಭಾಗ-೪೯)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ಶಾಂತಿ ಸುಧಾ ಘೋಷ್ (ಭಾಗ- ೫೧)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಮಕ್ಕಳ ದುರಂತದ ಕತೆ (ಭಾಗ- ೫೨)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ಕಾಶಿಯ ಲತಾ ಮಂಗಳ ಕಪೂರ್ ಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕಾರ (ಭಾಗ- ೫೩)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಶಿವರಾತ್ರಿ, ಶಿವನ ಆರಾಧನೆಯ ದಿನ’ (ಭಾಗ- ೫೪)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಅಸಹನೀಯವಾಗದಿರಲಿ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ’ (ಭಾಗ- ೫೫)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ’ (ಭಾಗ- ೫೬)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ನವಜಾತ ಶಿಶು ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಹಾತಾಯಿ….ಡಾಕ್ಟರ್ ಅಮಿದಾ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್’ (ಭಾಗ- ೫೭)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಬಣ್ಣಗಳ ಹಬ್ಬ…. ಹೋಳಿ’ (ಭಾಗ- ೫೮)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಇರಲಿ ಆಸರೆ, ಹಿರಿ ಜೀವಗಳಿಗೆ ’ (ಭಾಗ- ೫೯)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಸಂಕಲ್ಪ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಶೋಗಾಥೆ ’ (ಭಾಗ- ೬೦)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ಅನುರಾಧ ಕೊಯಿರಾಲ (ಭಾಗ- ೬೧)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂಭ್ರಮ’ (ಭಾಗ- ೬೨)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ ಯುಥನೇಶಿಯ…. ದಯಾಮರಣಕ್ಕೆ ಅಸ್ತು’ (ಭಾಗ- ೬೩)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ ವೈರುಧ್ಯಗಳ ನಡುವೆ…. ಹೆಣ್ಣಿನ ಬದುಕು’ (ಭಾಗ- ೬೪)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಗೃಹಕೃತ್ಯ…ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ’ (ಭಾಗ- ೬೫)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಹಿಂದಿ ಇರಲಿ ನಮ್ಮ ಪಠ್ಯದ ಭಾಗ’ (ಭಾಗ- ೬೬)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಒಂದು ಕಪ್ ಚಹಾ ಮತ್ತು ಒಂಟಿತನ’ (ಭಾಗ- ೬೭)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ನಿಮ್ಮ ಮನವ ಸಂತೈಸಿಕೊಳ್ಳಿ’ (ಭಾಗ- ೬೮)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಸುಡುವ ಸೂರ್ಯನಿಗೊಂದು ಪತ್ರ’ (ಭಾಗ- ೬೯)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ವೈದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಯೋಧ ಮಹಿಳೆ’ (ಭಾಗ- ೭೦)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ನಿಜವಾದ ಸೌಂದರ್ಯ’ (ಭಾಗ- ೭೧)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಒಂದು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಕಥೆ’ (ಭಾಗ- ೭೨)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಜೀವನೋತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ಮಾದರಿ ಉಷಾ ರೈ’ (ಭಾಗ- ೭೩)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಡಾ.ಬಿಂದು ಮೆನನ್’ (ಭಾಗ- ೭೪)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಹಿರಿಯ ಮಗುವಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗದಿರಲಿ ಭ್ರಾತೃತ್ವ’ (ಭಾಗ- ೭೫)
- ಬದುಕಿಗೊಂದು ಸೆಲೆ ‘ಗೌರಿಶಂಕರ ಪರ್ವತ ಹಾಗೂ ರಾಧಾನಾಥ ಸಿಕದರ್ ಎಂಬ ಅಪ್ರತಿಮ ಗಣಿತಜ್ಞ’ (ಭಾಗ- ೭೬)
- ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ – ಮುಂಡರಗಿ, ಗದಗ
